سيد جمال الدين الحسيني الأفغاني
6
مجموعه رسائل و مقالات ( فارسى )
و اراده داريم كه فيمابعد ، مقالات عربيّه ايشان را هم با ترجمه اردوى آن در محاذات ، به پيرايه حصهء ثانيه طبع نمائيم . واللَّه ولى التوفيق . كلكته تالتا بازار استريت مورخه 15 اگست سنه 1882 عيسوّيه . العبد : محمدعبدالغفور شهباز البهارى » . ( به ص 320 مراجعه شود ) . چاپ دوم اين بخش از مقالات در سال 1312 شمسى در تهران ، توسط « موسسه خاور » به مديريت مرحوم محمد رمضانى ، و با مقدمه و مؤخرهاى از مرحوم صفاتاللَّه جمالى ، تحت عنوان « مقالات جماليه » چاپ گرديد كه شامل فقط 18 مقاله از سيد است . يك نسخه از چاپ كلكته در كتابخانهى مجلس شوراى اسلامى ، نگهدارى مىشود ( صفحه اول و چند صفحه ديگر از آن را براى نمونه ، در آخر كتاب نقل كردهايم ) . و نسخه چاپ « خاور » كه اينجانب آن را در سال 1332 ه . ش به قيمت ده ريال ! در تبريز خريدهام ، هماكنون در كتابخانه شخصىام موجود است ( به ص 324 رجوع شود ) . اما نسخه خطى و اصيل مربوط به اين بخش از مقالات ، كه در سال 1311 ش توسط مرحوم صفاتاللَّه جمالى ، از روى نسخه والد خود - ميرزا لطفاللَّه خواهرزاده سيد - استنساخ شده است ، و در مجموعهاى با جلد چرمى تجليد شده است ، در سال 1338 ، در سفر اينجانب به اسدآباد همدان ، و پس از ديدار با خانواده سيد و بازديد از آثار و قبور منسوبين سيد در مجله سيدان ، از سوى مرحوم صفاتاللَّه جمالى ، بهاينجانب اهداء شد كه تاكنون در كتابخانه اينجانب محفوظ مانده است . ( در ص 325 دو صفحه از آن نقل شده است ) . در چاپ جديد مجموعه رسائل و مقالات سيد ، علاوه بر مراجعه به نسخه خطى فوق ، از نسخههاى چاپى و خطى ديگر رسائل و مقالات سيد نيز استفاده شده است . و به نظر ما ، اين مجموعه ، كاملترين مجموعه مقالات سيد است ، چون علاوه بر مقالات چاپ شده ، اضافاتى نيز دارد كه چاپهاى قبلى فاقد آنها است . از جمله : رساله « نيچريه » يا ناتوراليسم كه در سال 1298 ه . ش توسط حاج محمدحسن تاجر كازرونى در بمبئى چاپ شده و سپس در تهران به سال 1303 توسط « كتابخانه شرق » و در تبريز و به سال